TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ SIRASINDA GELİŞEN HEPATOTOKSISITE: OLGU SUNUMU

Fatmagül Başarslan, Murat Tutanç, Vefik Arıca, Asena Çiğdem Doğramacı, Cahide Yılmaz
1.246 395

Öz


Tüberküloz dünyada ve gelişmekte olan ülkelerde önemli bir morbidite ve mortalite
nedenidir. Son yıllarda olgularda artış görülmektedir. Tedavisinde en az 6 ay süreyle isoniazid, rifampisin, pirazinamid ve ethambutol gibi 1. basamak ilaçların kullanılması temeldir. Tedavide ilaç direnci önemli bir sorun oluşturduğu için çoklu ilaç tedavisi uygulanmaktadır. Tüberküloz tedavisinde kullanılan ilaçlar yan etki potansiyeline sahiptirler. En sık görülen yan etki hepatotoksisitedir. Bu durumda, ilaç tedavisine ara verilmesi ve karaciğer etkilenmesi geçtikten sonra tedaviye tekrar başlanması önerilmektedir. Burada deri tüberkülozu tanısı alan olgunun tedavisi sırasında gelişen hepatotoksisiteyi sunarak, anti tüberküloz tedavinin oluşturduğu hepatotoksisiteyi gözden geçirmeyi amaçladık.

Anahtar Kelimeler: Anti-Tüberküloz ilaçlar, deri tüberkülozu, hepatotoksisite


Tam metin:

PDF


Referanslar


World Health Organization Global Tuberculosis Programme. Treatment of Tuberculosis:

Guidelines for National Programmes, 3rd edn. (WHO/CDS/TB/2003.13). Geneva: World

Health Organization 2003.

Singal A, Sonthalia S. Cutaneous tuberculosis in children: the Indian perspective. Indian

J Dermatol Venereol Leprol. 2010; 76: 494-503.

Frieden TR, Sterling TR, Munsiff SS, Watt CJ, Dye C. Tuberculosis. Lancet. 2003; 362:

-99.

Girling DJ. The hepatic toxicity of antituberculosis regimens containing isoniazid,

rifampicin and pyrazinamide. Tubercle 1978; 59: 13–32.

Ormerod LP. Hepatotoxicity of antituberculos drugs. Thorax. 1996; 51: 111-13.

WHO. International Monitoring of Adverse Reactions to Drugs:Adverse Reaction

Terminology. Uppsala: WHO Collaborating Center for International Drug Monitoring

American Thoracic Society, CDC, and Infectious Diseases Society of America. Treatment

of Tuberculosis. MMWR 2003; 52: /No.RR-11http://www.thoracic.org/

sections/publications/statements/ pages/mtpi/rr5211.html.

Task Force of ERS, WHO and the Europe Region of IUATLD. Tuberculosis management

in Europe.Eur Respir J. 1999; 14: 978-92.

Steel MA, Burk RF, Desperez RM. Toxic hepatitis with isoniazid and rifampin. Chest

; 99: 467-71.

Dossing M, Wilcke JT, Askgaard DS, Nybo B. Liver injury during antituberculosis

treatment: an 11-year study. Tuber. Lung Dis. 1996; 77: 335–40.

Mitchell I, Wendon J, Fitt S, Williams R. Anti tuberculous therapy and acute liver failure.

Lancet 1995; 345: 555-6.

Pande JN, Singh SPN, Khilnani GC, et al. Risk factors for hepatotoxicity from

antituberculosis drugs: A case-control study. Thorax 1996; 51: 132.

Ceylan E.Bingöl Verem Savaş Dispanseri’nde Tüberküloz Tedavisine Bağlı Toksik

Hepatit Sıklığı. Toraks Dergisi 2005; 6: 132-6.

Çakan A, Erbaycu AE, Dereli Ş, Özsöz A. Tüberküloz Tedavisi Sırasında Gelişen

Hepatotoksisitede Klinik Yaklaşım. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2002; 50: 480-4.

Tost JR, Vidal R, Cayla J, Diaz-Cabanela D, Jimenez A, Broquetas JM. Severe

hepatotoxicity due to anti-tuberculosis drugs in Spain. Int. J. Tuberc. Lung Dis. 2005; 9:

–40.

Sharifzadeh M, Rasoulinejad M, Valipour F, Nouraie M, Vaziri S. Evaluation of patientrelated

factors associated with causality, preventability, predictability and severity of

hepatotoxicity during antituberculosis [correction of antituberclosis] treatment.

Pharmacol. Res. 2005; 51: 353–8.

Tostmann A Boeree MJ, Aarnoutse RE, de Lange WC, van der Ven AJ, Dekhuijzen R.

Antituberculosis drug-induced hepatotoxicity: concise up-to-date review. J Gastroenterol

Hepatol. 2008; 23: 192-202.

Schaberg T, Rebhan K, Lode H. Risk factors for side-effects of isoniazid, rifampin and

pyrazinamide in patients hospitalized for pulmonary tuberculosis. Eur. Respir. J. 1996; 9:

–30.

Mitchell JR, Thorgeirsson UP, Black M, Timbrell JA, Snodgrass WR, Potter WZ, Jollow

HR, Keiser HR. Increased incidence of isoniazid hepatitis in rapid acetylators: possible

relation to hydranize metabolites. Clin Pharmacol Ther. 1975; 18: 70-9.

Grosset J, Leventis S. Adverse effects of rifampin. Rev Infect Dis 983; 3: 440-50.

Pessayre D. Present vievvs on isoniazid and isoniazid-rifampicin hepatitis. Agressologie

; 23(A): 13-15.

Wolinsky E. Tuberculosis. In Baum GL, Wolinsky E eds: Textbook of Pulmonary

Diseases. 5th ed, Boston, New York, Toronto, London, Little, Brovvn and Company,

; 521-73.

Özkara Ş, Aktaş Z. Türkiye’de Tüberkülozun Kontrolü İçin Kılavuz. Ankara, 1999; 21-

Taşkın A, Çobanlı B, Ayas G. Tüberküloz tedavisi sırasında hepatotoksik reaksiyonlar.

Tüberküloz ve Toraks 1993; 41: 77-81.

Blumberg HM, Burman WJ, Chaisson RE et al. American Thoracic Society/Centers for

Disease Control and Prevention/Infectious A Tostmann et al. Anti-TB drug-induced

hepatotoxicity Diseases Society of America: treatment of tuberculosis. Am. J. Respir. Crit

Care Med. 2003; 167: 603–62.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.